آیت الله موسوی اردبیلی از مراجع تقلید می‏باشد که در هشتم بهمن ۱۳۰۴ در شهر اردبیل به دنیا آمده است.وی فرزند نهم خانواده و دارای هشت خواهر هستند.پدر ایشان نیز روحانی بودند و مادرشان را در کودکی از دست دادند.

وی تحصیلات خود را در دوران کودکی و در مکتب خانه آغاز نمود و در سال ۱۳۱۹ وارد مدرسه علميه ملاابراهيم در شهر اردبیل شد.در دورانی که وی وارد مدرسه طلبگی گشت این مدارس به علت اقدامات رضا شاه رونق چندانی نداشتند و مثلا در همان زمان فقط چهار طلبه در آن مدرسه درس حوزوی میخواندند.بعد از اینکه متفقین خاک ایران را اشغال نمودند و رضا شاه برکنار شد رونق این مدارس بیشتر شد و در نتیجه آیت الله موسوی اردبیلی در همان مدرسه مشغول تدریس شدند.

وی در سال ۱۳۲۲ برای خواندن درس حورزوی در مراتب بالاتر وارد شهر قم شدند وحدودا سه سال در این شهر اقامت گزید.وی در قم شاگرد کسانی چون آیت الله حائری ٬ آیت الله گلپایگانی ٬ آیت الله خونساری بودند.

وی در ۱۶ آبان ۱۳۲۴ همراه با یکی از همشهریانشان که وی نیز همراه او در قم طلبه بود به طرف نجف در عراق حرکت کردند و از رودخانه اروند و با قایق به عراق رفتند.در نجف وی همراه با همسفرشان به مدرسه «سید» رفتند و حدودا دو سال در نجف اقامت داشت.بعد از مدتی جو سیاسی عراق بهم ریخت و همزمان نامه‏ای نیز حاکی از بیماری پدر آیت‏الله موسوی به دست وی رسید و همه این اتفاقات باعث شد که وی همراه با دو تن دیگر از دوستانش به قم برگردند.ابتدا وی تصورش بر این بود که دوباره به نجف برای ادامه تحصیل باز خواهد گشت اما این گونه نشد.وی در قم فعالیت خود را در حوزه علمیه ادامه داد و حتی در انتشار مجله ای در قم به نام «مکتب اسلام» نیز سهیم بودند.

وی در سال ۱۳۳۹ به علت بیماری و ضعف به توصیه پزشکان مجبور به مراجعت به اردبیل به طور موقتی شد.وی فعالیتهایی در اردبیل انجام داد که به علت نیمه کاره ماندن این فعالیتها وی تا سال ۱۳۴۷در اردبیل ماند تا این کارها به اتمام برسند.فعالیتهای وی در مراجعت به اردبیل شامل بازسازی مدارس ، تدریس علوم حوزوی و همچنین تصمیم به احداث یک کارخانه بود که شاه جلوی آن را گرفت.

وی در اردبیل فعالیتهای سیاسی نیز انجام داد، به طور مثال یکی از این فعالیتهای سیاسی او در زمان جنگ شش روزه اعراب و اسراییل بود که در آن زمان حکومت ایران از اسراییل حمایت و بر ضد اعراب خبر منتشر میکرد که آیت الله موسوی اردبیلی در منبرهای خود به حمایت از اعراب سخنرانی کرد که باعث شد که حکومت تصمیم به دستگیری وی بگیرد اما به خاطر اعتصاب بقیه روحانیون از این کار منصرف شد و به یک تذکر اکتفا نمود.یکی از آثار وی که در اردبیل انتشار یافت کتاب «جمال ابهی» بود که در پاسخ به اظهارات بهائیان نوشته شده بود.زیرا شهر اردبیل به خاطر برخی مسائل مثل اینکه یکی از هجده نفری پیروان اولیه علی محمد باب شخصی بود به نام ملایوسف اردبیلی که بهائیان وی را منتسب به روستا ملایوسف در نزدیکی اردبیل می‏دانند.یا وجود شخصی به نام امین‏العلماء که در سال ۱۳۳۸در اردبیل زندگی میکرد و بهائیان از وی به نام شهید بهائیت یاد میکنند.

وی در سال ۱۳۴۷به خاطر فشارهای حکومت تصمیم به مهاجرت به تهران میگیرد و برای اینکه دولت متوجه تصمیمش نشود به بهانه کمک به زلزله زدگان مشهد از اردبیل خارج میگردد، و به تهران می‏آید. در دهه منتهی به انقلاب با فعالین سیاسی مرتبط بوده و به تبلیغ تفکرات انقلابی امام و انتقاد از شاه پرداخت و در روزهای قبل از انقلاب به عضویت شورای انقلاب درآمد.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، در ۲۹ اسفند ۱۳۵۷ حزب جمهوری اسلامی اعلام موجودیت کرد. بنیانگذاران آن سید محمد حسینی بهشتی، سید عبدالکریم موسوی اردبیلی، اکبر هاشمی رفسنجانی، سید علی خامنه‌ای و محمد جواد باهنر هستند. پس از حادثهٔ انفجار در دفتر حزب جمهوری اسلامی و کشته شدن بیشتر اعضای اصلی، این حزب غیر فعال شد.

آیت الله موسوی اردبیلی رئیس دستگاه قضایی کشور شد و وظیفه تدوين قوانين كيفرى، جزائى و حقوقى دادگسترى و انطباق آنها با موازين شرع و فقه اسلامى را داشت.وی در سال ۱۳۶۸در پی فوت امام خمینی به قم رفت و تا اکنون نیز در این شهر اقامت دارد.یکی از اقدامات وی در مراجعت به قم تاسیس دانشگاه مفید می‏باشد.